" Bilim. Kanıt. Şifa. | Dr. Aleksi: Yeni Nesil Sağlık Ekosistemi."
Ergen ve Genç Hastada Eklem Ağrısı:
ARTROPATİ & ROMATALJİ
dr. Aleksi
6/16/202612 min oku


Ergen ve Genç Hastada Eklem Ağrısı:
Masum Büyüme Ağrısından Sessiz Romatizmaya Uzanan Klinik Yolculuk
Bir ergen muayene odasına girer.
Dizleri ağrıyordur.
Bileği şişmiştir.
Sabahları yataktan kalkarken zorlanıyordur.
Belki de yalnızca “spor yaptım, geçer” diye düşünülmüştür.
Ama çocuk ve ergen eklem ağrısı, tıbbın en dikkatli dinlenmesi gereken hikâyelerinden biridir. Çünkü bazen bu ağrı kas-iskelet sisteminin sıradan bir yorgunluğu iken, bazen bağışıklık sisteminin eklem zarına açtığı sessiz bir savaştır.
Eklem ağrısı bir belirti değildir sadece; vücudun içinden gelen bir rapordur. Bu raporu doğru okumak için hekim önce şunu ayırmalıdır:
Bu ağrı mekanik mi?
İnflamatuvar mı?
Enfeksiyöz mü?
Travmatik mi?
Yoksa sistemik bir hastalığın ekleme yansıyan ilk gölgesi mi?
1. İlk Ayrım: Mekanik Ağrı mı, İnflamatuvar Ağrı mı?
Mekanik ağrı genellikle hareketle artar, istirahatle azalır. Spor, düşme, fazla kullanım, kas-tendon zorlanması veya eklem hipermobilitesi gibi nedenlerle ortaya çıkar.
İnflamatuvar ağrı ise farklı davranır.
Sabah tutukluğu yapar.
İstirahatle artabilir.
Hareket ettikçe açılabilir.
Eklemde sıcaklık, şişlik ve hareket kısıtlılığı eşlik edebilir.
Bu ayrım çok önemlidir. Çünkü juvenil idiopatik artrit gibi çocukluk çağı romatizmal hastalıklarında tanı çoğu zaman laboratuvardan önce öyküde başlar. JIA için tipik yaklaşım, 16 yaşından önce başlayan ve en az 6 hafta süren açıklanamayan eklem ağrısı, tutukluk veya şişlik varlığında diğer nedenleri dışlayarak tanıya gitmektir.
2. Sorgulama: Eklem Ağrısının Haritasını Çıkarmak
İyi bir sorgulama, çoğu zaman görüntülemeden daha değerlidir.
Hastaya sorulması gereken ana sorular şunlardır:
Ağrı ne zamandır var?
Sabah tutukluğu oluyor mu?
Tutukluk 30 dakikadan uzun sürüyor mu?
Eklem şişiyor mu?
Ağrı tek eklemde mi, birkaç eklemde mi?
Ateş, döküntü, kilo kaybı, gece terlemesi var mı?
Yakın zamanda enfeksiyon geçirdi mi?
Boğaz enfeksiyonu, ishal, idrar yolu enfeksiyonu oldu mu?
Gözde kızarıklık, ışığa hassasiyet veya bulanık görme var mı?
Bel ağrısı sabahları mı belirgin?
Topuk ağrısı, aşil ağrısı, kalça ağrısı var mı?
Ailede sedef, romatizma, inflamatuvar bağırsak hastalığı var mı?
Kız hastada ağız yaraları, saç dökülmesi, güneş hassasiyeti var mı?
Bu sorular, eklem ağrısını basit bir yakınmadan çıkarıp biyolojik bir haritaya dönüştürür.
3. Muayene: Şişlik, Isı ve Hareket Kısıtlılığı
Gerçek artrit yalnızca “ağrı” değildir.
Artrit şu üçlüyle aranır:
Eklem şişliği
Eklem hareket açıklığında azalma
Eklemde ısı artışı veya hassasiyet
Çocuklarda ağrı bazen iyi ifade edilemez. Küçük çocuk yürümek istemez, topallar, merdiven çıkmaktan kaçınır. Ergen ise spor performansındaki düşüşü veya sabah zor açılan dizini anlatır.
Muayenede sadece ağrıyan ekleme bakılmaz. Tüm eklemler, deri, tırnak, göz, karın, lenf bezleri ve omurga birlikte değerlendirilir. Çünkü romatizmal hastalıklar çoğu zaman tek eklemle konuşur ama bütün bedenle yazılır.
4. Kırmızı Bayraklar: Gecikmemesi Gereken Bulgular
Bazı bulgular varsa beklemek doğru değildir:
Ateşle birlikte eklem şişliği
Tek eklemde ani şiddetli ağrı
Eklem üzerine basamama
Gece uyandıran kemik ağrısı
Kilo kaybı
Gece terlemesi
Solukluk, morarma, kolay kanama
Lenf bezi büyümesi
Karaciğer veya dalak büyümesi
Şiddetli bel ağrısı
Nörolojik bulgular
Bu bulgular enfeksiyon, malignite, osteomiyelit, lösemi veya sistemik inflamatuvar hastalıklar açısından alarmdır.
5. İlk Basamak Laboratuvar Yaklaşımı
Eklem ağrılı ergen veya genç hastada laboratuvar, tanıyı tek başına koymaz; ama hekime yol gösterir.
İlk bakılabilecek testler:
Tam kan sayımı
CRP
ESR
Ferritin
AST/ALT
LDH
Ürik asit
Tam idrar tahlili
ANA
RF
Anti-CCP
HLA-B27
ASO ve anti-DNase B
Gerekirse enfeksiyon testleri
Şiş eklem varsa sinovyal sıvı analizi
Tam kan sayımı özellikle önemlidir. Çünkü lökositoz enfeksiyon veya sistemik inflamasyonu; anemi, trombosit düşüklüğü veya blast varlığı hematolojik maligniteyi düşündürebilir.
CRP ve ESR inflamasyonun duman dedektörleri gibidir. Dumanı gösterirler; yangının nedenini tek başına söylemezler.
6. Görüntüleme: Eklem İçine Bakmak
Direkt grafi travma, kemik tümörü, kronik değişiklikler veya büyüme plağı sorunları için değerlidir.
Ultrason eklem sıvısını ve sinoviti gösterebilir.
MR ise kemik iliği ödemi, sakroileit, osteomiyelit, erken artrit ve yumuşak doku patolojilerinde en güçlü yöntemlerden biridir.
Ancak görüntüleme de klinik soruya göre seçilmelidir. Çünkü yanlış soru, doğru görüntülemeyi bile yanıltıcı hale getirir.
7. Olası Nedenler ve Ayırıcı Tanılar
Bu bölümden sonra Still hastalığı makalesine geçmeden önce, eklem ağrısı yapan diğer önemli tabloları kısa ama klinik açıdan net biçimde ayırmak gerekir.
1. Septik Artrit
En acil ayırıcı tanılardan biridir.
Anahtar bulgular:
Ani başlayan tek eklem ağrısı
Ateş
Eklemde sıcaklık ve belirgin hassasiyet
Eklem hareket ettirildiğinde şiddetli ağrı
Üzerine basamama
Tanıda sinovyal sıvı analizi çok önemlidir. Septik artrit şüphesinde zaman kaybı eklem kıkırdağında kalıcı hasar bırakabilir.
2. Osteomiyelit
Kemik enfeksiyonudur.
Anahtar bulgular:
Lokal kemik ağrısı
Ateş
Gece artan ağrı
CRP/ESR yüksekliği
MR’da kemik iliği ödemi
Bazen eklem ağrısı gibi sunulabilir.
3. Reaktif Artrit
Genellikle enfeksiyondan sonra gelişir.
Anahtar bulgular:
1–4 hafta önce ishal veya idrar yolu enfeksiyonu
Diz, ayak bileği gibi alt ekstremite artriti
Topuk ağrısı veya entezit
Göz kızarıklığı
HLA-B27 pozitifliği destekleyici olabilir.
4. Akut Romatizmal Ateş
A grubu beta hemolitik streptokok enfeksiyonu sonrası gelişir.
Anahtar bulgular:
Gezici büyük eklem artriti
Kardit
Kore
Eritema marginatum
Subkutan nodüller
ASO veya anti-DNase B yüksekliği geçirilmiş streptokok enfeksiyonunu destekler. Kalp tutulumu açısından ekokardiyografi önemlidir.
5. Juvenil İdiopatik Artrit
16 yaşından önce başlayan, en az 6 hafta süren, nedeni açıklanamayan artrit grubudur.
Anahtar bulgular:
Kalıcı eklem şişliği
Sabah tutukluğu
Topallama
Hareketle açılma
Gözde sessiz üveit riski
JIA tanısı dışlama tanısıdır; enfeksiyon, malignite ve diğer romatolojik hastalıklar ayıklanmalıdır.
6. Spondiloartrit / Entesit İlişkili Artrit
Ergen erkeklerde daha sık akla gelir.
Anahtar bulgular:
Bel ve kalça ağrısı
Sabah tutukluğu
Topuk ağrısı
Aşil tendon ağrısı
Sakroileit
HLA-B27 pozitifliği
Ailede sedef, üveit veya inflamatuvar bağırsak hastalığı öyküsü
7. Sistemik Lupus Eritematozus
Özellikle ergen kızlarda önemlidir.
Anahtar bulgular:
Eklem ağrısı veya artrit
Ağız yaraları
Güneş hassasiyeti
Yüzde Kelebek döküntü (Malar Rash)
Saç dökülmesi
Böbrek tutulumu
ANA pozitifliği
Anti-dsDNA, düşük kompleman, proteinüri tanıda kritik olabilir.
8. İnflamatuvar Bağırsak Hastalığına Bağlı Artrit
Crohn veya ülseratif kolit ile ilişkili olabilir.
Anahtar bulgular:
Karın ağrısı
Kronik ishal
Kanlı dışkı
Kilo kaybı
Ağız aftları
Periferik artrit veya sakroileit
9. Henoch-Schönlein Purpurası / IgA Vasküliti
Çocuklarda sık görülen vaskülitlerden biridir.
Anahtar bulgular:
Bacaklarda ele gelen mor döküntü
Eklem ağrısı
Karın ağrısı
İdrarda kan veya protein
Diz ve ayak bileği ağrısı sık görülür.
10. Lösemi ve Lenfoma
Romatizmal hastalıkları taklit edebilir.
Anahtar bulgular:
Gece kemik ağrısı
Solukluk
Kilo kaybı
Ateş
Morarma
Lenf bezi büyümesi
Karaciğer/dalak büyümesi
Tam kan sayımında sitopeniler veya blastlar
Eklem ağrısı ile gelen çocukta bu olasılık unutulmamalıdır.
11. Eklem Hipermobilitesi
Sık ve çoğu zaman iyi huyludur.
Anahtar bulgular:
Esnek eklemler
Aktivite sonrası ağrı
Sabah tutukluğunun olmaması
Şişlik ve inflamasyon bulgusunun olmaması
Beighton skoru ile değerlendirilebilir.
12. Fibromiyalji / Amplifiye Ağrı Sendromu
Özellikle ergenlerde görülebilir.
Anahtar bulgular:
Yaygın ağrı
Uyku bozukluğu
Yorgunluk
Baş ağrısı
Laboratuvarların genellikle normal olması
Muayenede objektif artrit bulgusu olmaması
Bu tanı konmadan önce inflamatuvar, enfeksiyöz ve malign nedenler dışlanmalıdır.
Tüm bu ayırıcı tanılar içinde Still hastalığı özel bir yere sahiptir. Çünkü yalnızca eklemi değil, tüm bağışıklık sistemini etkileyen yüksek ateşli, döküntülü, ferritinle iz bırakan bir otoinflamatuvar sendromdur.
Bir ergen veya genç hastada eklem ağrısına yüksek pik yapan ateş, geçici somon renkli döküntü, belirgin halsizlik, lenf bezi büyümesi, karaciğer-dalak büyümesi, nötrofilik lökositoz ve çok yüksek ferritin eşlik ediyorsa; artık sıradan bir eklem ağrısından değil, sistemik bir immün yangından söz ediyor olabiliriz.
İşte bu noktada klinik mercek Still hastalığına çevrilir.
Still Hastalığı:
Ateşin, Döküntünün ve Sessiz Makrofaj Fırtınasının Anatomisi
Still hastalığı, çocukta sistemik juvenil idiopatik artrit (sJIA), erişkinde ise adult-onset Still disease (AOSD) adıyla bilinen nadir bir otoinflamatuvar hastalıktır. Bugün sJIA ve AOSD giderek aynı hastalık spektrumunun yaşa göre değişen iki yüzü olarak değerlendirilmektedir; bu nedenle 2024 EULAR/PReS önerileri iki tabloyu “Still hastalığı” çatısı altında ele alır.
1. Epidemiyoloji: Nadir Ama Gürültülü Bir Hastalık
sJIA, tüm juvenil idiopatik artritlerin yaklaşık %10–20’sini oluşturur; Orphanet verilerine göre pediatrik popülasyonda insidansı yaklaşık 1/166.000, prevalansı ise yaklaşık 1/32.000 düzeyindedir. Erişkin Still hastalığı daha nadirdir; Orphanet, AOSD prevalansını 100.000’de 1’den fazla olarak bildirir ve kadınlarda hafif bir fazlalık olabileceğini belirtir.
Çocuk formu çoğunlukla erken çocuklukta, özellikle 1–5 yaş aralığında görülür ve belirgin cinsiyet baskınlığı çoğu kaynakta net değildir. Erişkin form ise daha çok genç erişkinlerde ortaya çıkar; birçok seride 20–40 yaş aralığı ön plana çıkar.
2. Hastalık Zemini: Bağışıklık Sisteminin Yanlış Alarmı
Still hastalığı klasik otoimmün hastalıklardan farklıdır. Burada ana sahnede çoğu zaman antikorlar değil, doğuştan bağışıklık sistemi vardır.
Makrofajlar, nötrofiller, inflamatuvar monositler ve inflammazom sistemi gereğinden fazla aktive olur. Bu aktivasyon, özellikle IL-1, IL-6, IL-18 ve TNF-α gibi sitokinlerin yükselmesine yol açar. Hastalığın ateş, döküntü, karaciğer enzim yüksekliği, lenf bezi büyümesi ve ferritin artışı gibi sistemik bulguları bu sitokin yangınıyla ilişkilidir.
Tetikleyiciler kesin bilinmez; enfeksiyonlar, genetik yatkınlık, immün regülasyon bozukluğu ve çevresel uyaranlar üzerinde durulur. Ancak tanı koyarken en önemli ilke şudur: Still hastalığı düşünülmeden önce enfeksiyon, malignite ve diğer romatolojik hastalıklar dikkatle dışlanmalıdır.
3. Klinik Belirtiler: Hastanın Bedeni Bir Yangın Günlüğü Tutar
Still hastalığının en klasik üçlüsü:
yüksek pik yapan ateş + geçici somon renkli döküntü + artrit/artralji
şeklindedir.
Ateş genellikle gün içinde bir veya iki kez pik yapar, sonra düşebilir. Bu yönüyle sürekli ateş yapan ağır enfeksiyonlardan ayrılabilir. Döküntü çoğu zaman ateşle birlikte belirir, gövde ve ekstremitelerde somon-pembe, uçucu tarzda olabilir. Eklem yakınmaları başlangıçta ağrı şeklindeyken zamanla kalıcı artrite dönüşebilir.
Sık görülebilen diğer bulgular:
Boğaz ağrısı
Kas ağrısı
Halsizlik
Lenfadenopati
Hepatosplenomegali
Karaciğer enzim yüksekliği
Serözit: perikardit veya plevrit
Kilo kaybı
Çocuklarda büyüme ve gelişme etkilenmesi
AOSD’de spiking fever, artrit, geçici döküntü ve ferritin yüksekliği temel klinik özellikler arasında vurgulanır.
4. Laboratuvarın Hikâyesi: Ferritin Yalnızca Demir Deposu Değildir
Still hastalığında laboratuvar, bağışıklık sisteminin ateşli imzasını gösterir.
Tipik patern:
CRP ve ESR yüksekliği
Nötrofilik lökositoz
Ferritin yüksekliği
Glikozillenmiş ferritin düşüklüğü
AST/ALT yüksekliği
LDH yüksekliği
D-dimer ve fibrinojen yüksekliği
ANA ve RF’nin çoğunlukla negatif olması
Özellikle çok yüksek ferritin, Still hastalığı için güçlü bir ipucudur. Fakat ferritin tek başına spesifik değildir; sepsis, malignite ve makrofaj aktivasyon sendromunda da yükselebilir. Bu nedenle önceki tabloda paylaşılan testler tanıyı “koymaz”; tanı olasılığını klinik tablo içinde güçlendirir.
5. Tanı Kriterleri: Still Hastalığı Bir Dışlama Sanatıdır
Still hastalığında tek bir kan testiyle kesin tanı konmaz. Tanı; klinik örüntü, inflamatuvar laboratuvar paterni ve ayırıcı tanının dışlanmasıyla konur.
Erişkin formda en sık kullanılan sınıflama araçları Yamaguchi ve Fautrel kriterleridir. Orphanet, AOSD için bu iki kriter setinin en sık kullanılan tanısal/sınıflama çerçeveleri olduğunu belirtir.
Yamaguchi yaklaşımında ateş, artralji/artrit, tipik döküntü, lökositoz ve nötrofil baskınlığı gibi majör unsurlar; boğaz ağrısı, lenfadenopati, hepatosplenomegali, karaciğer enzim yüksekliği, RF/ANA negatifliği gibi destekleyici bulgular birlikte değerlendirilir.
Fautrel kriterlerinde ise glikozillenmiş ferritin düşüklüğü daha merkezi bir yer tutar.
6. Ayırıcı Tanı: Aynı Maskeyi Takan Hastalıklar
Still hastalığı, tıbbın en zor tanılarından biridir; çünkü birçok hastalığı taklit eder.
Mutlaka dışlanması gerekenler:
Enfeksiyonlar: sepsis, endokardit, EBV, CMV, tüberküloz, bruselloz, HIV.
Maligniteler: lenfoma, lösemi, solid tümörler.
Romatolojik hastalıklar: SLE, vaskülitler, romatoid artrit, Kawasaki hastalığı, diğer otoinflamatuvar sendromlar.
Hematolojik/inflamatuvar krizler: HLH ve makrofaj aktivasyon sendromu.
Burada klinisyenin görevi bir dedektif gibidir: ateşin ritmini, döküntünün zamanlamasını, ferritinin düzeyini, nötrofil baskınlığını ve negatif otoantikorları aynı haritada birleştirmek.
7. En Tehlikeli Komplikasyon: Makrofaj Aktivasyon Sendromu
Still hastalığının en korkulan komplikasyonu makrofaj aktivasyon sendromudur (MAS). Bu tablo, bağışıklık sisteminin freni boşalmış hali gibidir.
Aktif sJIA ile MAS birbirine benzeyebilir; ancak MAS’ta ateş daha sürekli hale gelebilir, döküntü sabitlenebilir, kanama bulguları, nörolojik bozulma, şok, trombosit düşüşü, fibrinojen düşüşü, trigliserid artışı ve ferritinde dramatik yükselme görülebilir.
Bu nedenle Still hastalığında ferritin yalnızca tanısal bir ipucu değil, aynı zamanda yaklaşan immün fırtınanın erken alarm zili olabilir.
8. Kanıta Dayalı Klinik Özet
Still hastalığı nadirdir; fakat klinik sesi çok yüksektir. Ateş, döküntü, eklem yakınması ve ferritin yüksekliği aynı sahnede buluştuğunda tanı akla gelmelidir. Ancak asıl güç, tek bir bulguda değil; örüntüde saklıdır.
Klinik şüpheyi en çok artıran patern:
Yüksek pik yapan ateş
geçici somon renkli döküntü
artrit/artralji
nötrofilik lökositoz
çok yüksek ferritin
RF/ANA negatifliği
enfeksiyon ve malignitenin dışlanması
Still hastalığı (Systemic Juvenile Idiopathic Arthritis, sJIA) veya erişkin formu olan Adult-onset Still disease (AOSD) için tek başına tanı koydurucu (patognomonik) bir kan testi yoktur. Tanı; klinik bulgular, laboratuvar paternleri ve enfeksiyon, malignite ile diğer romatolojik hastalıkların dışlanmasına dayanır.
Ancak bazı testler oldukça karakteristik olup tanı olasılığını ciddi biçimde artırır.
Tanıda En Değerli Kan Testleri
Test Still Hastalığı Tanısal Değeri
Ferritin Çok yüksek (çoğu zaman >1000 ng/mL, bazen >10.000) ⭐⭐⭐⭐⭐
Glikozillenmiş Ferritin <%20 (özellikle <%10 çok düşündürücü) ⭐⭐⭐⭐⭐ (en spesifiklerden)
CRP Çok yüksek ⭐⭐⭐⭐
ESR Çok yüksek ⭐⭐⭐⭐
Lökosit 15.000–30.000+, nötrofil baskın ⭐⭐⭐⭐
Nötrofil yüzdesi >%80 ⭐⭐⭐⭐
Fibrinojen Yüksek ⭐⭐⭐
D-dimer Yüksek olabilir ⭐⭐⭐
IL-18 Çok yüksek ⭐⭐⭐⭐⭐ (araştırma/özel merkezlerde)
S100A8/A9 (Calprotectin) Çok yüksek ⭐⭐⭐⭐
S100A12 Yüksek ⭐⭐⭐⭐
IL-6 Yüksek ⭐⭐⭐
IL-1β Artabilir ⭐⭐⭐
AST/ALT Hafif-orta yüksek ⭐⭐⭐
LDH Yüksek olabilir ⭐⭐
Ferritin Neden Bu Kadar Önemli?
Still hastalığında ferritin sadece demir deposu değildir.
Makrofaj aktivasyonunun göstergesidir.
Normal bireylerde:
Ferritin
≈ 20–300 ng/mL
Still hastalığında: 1000 çok tipiktir.
5000–20.000 sıklıkla görülür.
50.000'in üzerine çıkan hastalar bile bildirilmiştir.
Bu kadar yüksek ferritin;
sepsis
hemofagositik lenfohistiyositoz (HLH/MAS)
erişkin Still hastalığı
gibi durumları akla getirir.
Glikozillenmiş Ferritin
Belki de en karakteristik biyobelirteçlerden biridir.
Normalde ferritinin:
%50–80'i glikozillidir.
Still hastalığında ise:
%20'nin altına düşebilir.
Özellikle:
Ferritin çok yüksek + glikozillenmiş ferritin düşük
kombinasyonu Still hastalığını güçlü şekilde destekler.
Bu test her laboratuvarda bulunmaz.
IL-18
Son yılların en dikkat çekici biyobelirteçlerinden biridir.
Still hastalığında IL-18 düzeyleri:
yüzlerce,hatta binlerce kat yükselebilir.
Bu nedenle özellikle:
sJIA
MAS (Makrofaj Aktivasyon Sendromu)
ayırımında çok değerlidir.
Juvenil Still Hastalığında Tipik Kan Profili
Ferritin ↑↑↑
CRP ↑↑
ESR ↑↑
Nötrofilik lökositoz
Hafif trombositoz
Fibrinojen ↑
D-dimer ↑
IL-18 ↑↑↑
S100A8/A9 ↑
ANA ve Romatoid Faktör
İlginç olarak:
ANA
çoğunlukla negatiftir.
Romatoid Faktör
çoğunlukla negatiftir.
Bu özellik onu klasik romatoid artritten ayırır.
HLA Testleri
Rutin tanıda kullanılmaz.
Bazı araştırmalarda:
HLA-DRB1
HLA-B17
ilişkileri bildirilmiştir.
Ancak klinik pratiğe girmiş değildir.
Makrofaj Aktivasyon Sendromu (MAS) İçin Alarm Testleri
Still hastalarının en korkulan komplikasyonu MAS'dır.
Şüphe varsa mutlaka bakılması önerilen testler:
Test
MAS'da Beklenen
Ferritin : Çok çok yüksek
Trigliserid : Yüksek
Fibrinojen: Düşük olabilir
AST: Yüksek
LDH: Yüksek
D-dimer: Çok yüksek
Platelet: Düşebilir
NK hücre aktivitesi: Azalmış
sCD25 (çözünür IL-2 reseptörü): Yüksek
DAD Tanısal Değer İndeksi
Test DAD Tanısal Skoru (/100)
Ferritin + Glikozillenmiş Ferritin 99
IL-18 98
S100A8/A9 (Calprotectin) 96
S100A12 94
Ferritin tek başına 92
CRP + ESR 88
Nötrofilik lökositoz 86
IL-6 84
D-dimer 80
AST/ALT 72
ANA/RF negatifliği 70 (destekleyici, özgül değil)
Klinik İnci
Still hastalığında en karakteristik laboratuvar paterni şudur:
Yüksek ateş + çok yüksek ferritin + belirgin nötrofilik lökositoz + yüksek CRP/ESR + ANA ve RF negatifliği
Bu tablo, özellikle glikozillenmiş ferritinin düşük veya IL-18'in belirgin yüksek olduğu durumlarda, sistemik juvenil idiopatik artrit (sJIA) veya erişkin Still hastalığı olasılığını güçlü biçimde destekler. Yine de kesin tanı; enfeksiyonlar, maligniteler ve diğer otoinflamatuvar/otoimmün hastalıklar dışlandıktan sonra, klinik kriterlerle birlikte konulmalıdır.
